Buitenaards  
VREEMD EN TOCH VERTROUWD   

Micha Beuger  

Šolám – Talen, schriften, talstelsels
Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
▼ Šolamees – Kenmerken
▼ Šolamees – Openingswoorden
▼ Schrift en talstelsel
 ▼ Fyiti-dialect
▼ Hluthi-dialect
▼ Laat-Šolamees
 ▼ Šolamees gedicht
▼ Gedicht – Taalaccenten
▼ Gedicht – Nederlandse vertaling
Alle drie de Šolamese dialecten, het Širi, het Fyiti en het Hluthi, die alleen in uitspraak van elkaar verschillen, zijn
door de Andromedanen voor deze planeet ontworpen. Het zijn kunsttalen, afgeleid van het Andromedo-Galactisch.
Die talen zijn aangepast aan de tengere lichaamsbouw van de inwoners en hun expres primitieve technologie.
Zodoende konden zij, zonder hulpmiddelen, een menigte van tienduizenden verstaanbaar toespreken.
Kenmerken zijn: heldere klinkers, stemloze medeklinkers, langzame uitspraak (2/3 van onze spreeksnelheid,
behalve van het Hluthi) en ritmische en muzikale accenten, die vrijwel geen invloed hadden op de betekenis,
maar de woorden wel herkenbaarder maakten. Die accenten waren onafhankelijk van elkaar en van de klemtoon.
Je had de ritmische accenten kort, midden en lang. Het Chinees heeft als muzikale accenten hoog, dalend,
stijgend en dippend. Het Šolámees kende bovendien laag en toppend.

Van alle Solarische talen bleven deze drie het trouwst aan de officiële Andromedo-Galactische grammaticaregels.
Ook kwam hun schrijftaal en spreektaal meest overeen. Met uitzondering van de werkwoorden šantir (slenteren)
en šantaya (doelgericht lopen), waarbij de uitgangen vóór in plaats van achter de stam werden uitgesproken.
(gesproken taal volgt)
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
Šolamees – Kenmerken
Net als bij ons op Aarde in bijvoorbeeld het Quechua, kende het Širi oorspronkelijk slechts drie heldere klinkers
á,  í  en  ú, die tevens konden verwijzen naar respectievelijk iets groots, iets kleins en iets meervoudigs.
Later zijn van de  ú  de klinkers  ó  en  ò  afgeleid. De korte  è  kwam voor in leenwoorden van andere planeten.
Zo is  kworek  (kikker) oorspronkelijk een Auroriaans woord. Alle medeklinkers waren stemloos.
Het meeste werd voor in de mond uitgesproken. Duidelijke articulatie was onmisbaar. Enkele medeklinkers:
De  h  werd steeds apart uitgesproken en neigde soms tot onze  ch  van lachen, vooral als die werd gevolgd
door een andere medeklinker, met uitzondering van de  y. De combinatie  hh  klonk als in ons woord slaghek.
De  l  werd licht en voor op de tong uitgesproken, evenals de  r, die aan het begin van woorden best mocht rollen..
Bij de eind-m  werden de lippen opelkaar gezet en dan geopend. Een kusbeweging gevolgd door een toonloze  ë.
De  s  werd vlak achter de boventanden gevormd en klonk sissend en enigszins lispelend.
De  w  werd licht gearticuleerd en wel met de boventanden op de onderlip.
De  y  klonk als de  j  in ons woord  jas.

Persoonsnamen werden extra langzaam en duidelijk uitgesproken. Daarbij keek men elkaar recht in de ogen.
Dit gold zelfs in het Hluthi. Daarom is bij alle namen op de eerste lettergreep een extra accent aigue geplaatst.
Onderwerp en lijdend vorm hadden geen aparte naamvalsuitgang. Het onderwerp werd altijd het eerst genoemd.
Twee onderwerpen na elkaar zonder gezegde wezen op gelijkheid. Er bestond daarom geen werkwoord 'zijn'
Het meewerkend voorwerp eindigde op  -im, de naamval voor 'naar-toe'. Het werkwoord 'geven' bestond ook niet.
In plaats van het werkwoord 'hebben' gebruikte men de uitgang  -it, de naamval voor 'zich hier bevindend'.

Bij eerste persoon meervoud werd onderscheid gemaakt tussen inclusiviteit en exclusiviteit, zoals bij het Quechua.
'Mana' (vaak afgekort tot 'mna') betekende: 'wij allen' of 'men'. 'Muna' betekende: 'Wij, maar niet jij of jullie'.
Er bestonden geen werkwoordstijden, vragende vorm etc. Dit alles werd via modale startwoorden aangegeven.
Het scheidingsstreepje  -  (zoals de Hebreeuwse letter Alef en de Griekse spiritus lenis, een soort apostroph)
leverde een extra markante, bijna explosieve uitspraak van de  k. Hierbij enkele voorbeeldzinnen:
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
Openingswoorden
Rak-unat muhlot
Mik-ita splan
Mik-unat splan
Šuk-ita mnašantaya
Šuk-unat mnašantaya
 Betekenis
Er was eens een muhlot (een soort zebra)
Is er nog water?
Ja, er is nog voldoende water
Zullen we te voet gaan?
Ja, wij gaan te voet
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
Schrift en talstelsel
Dit paradijsvolk schreef en tekende met viltstiften. In de voor hun belevingswereld geldende vier primaire kleuren.
In zachte steen, middels lithografie dus, werden vergelijkbare inscripties ingekrast en op papyrus afgedrukt.
Zowel papiermolens als drukpersen werkten, vanwege de stabiliteit, op waterkracht, via aparte bamboe raderen.
Vanwege het ontbreken van computers, hoefde men zich ook niet te houden aan het digitale dertienpuntenvierkant.
De meeste vierkante lettergreeptekens werden dan ook vervangen door vloeiendere, rondere schrijfbewegingen.
Zon was niet vierkant, maar cirkel met middenstip. Oog was niet ruit, maar ovaal (vesica pisces) met middenstip.
Het paradijsvolk leefde in het Hier en Nu, dus werden hun lange dagen, van ruim 31 aarduren, niet onderverdeeld.
Opjagen doe jij zelfs jouw ergste vijand (die in paradijswerelden uiteraard niet bestaat) niet aan.
Hun jaar was slechts circa een week korter dan ons aardse jaar. Dus komen ook de genoemde leeftijden overeen.
Toch ging zelfs dit paradijsvolk voor standaardisatie. Hiertoe vervaardigde men bamboe staafjes.
De lengte kwam in dit voorspelbare klimaat exact overeen met de Solarische el, ongeveer 28 cm.
Als je daarop blies, hoorde je de officiële, Solarische, muzikale grondtoon.
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
Fyiti-dialect
Het blanke, hoogblonde ras werd door de onsterfelijke Andromedanen verzocht om naar de Blauwe Bergen te
verhuizen en aldaar een vernieuwende cultuur te ontwikkelen, compleet met een eigen dialect van het Šolamees.
Qua grammatica en woordenschat traden er weinig verschillen op met het Širi, de moedertaal van beide volken.
Een enorme verrijking, die veel homoniemen ongedaan maakte, was de toevoeging van klinkers en tweeklanken.
Erbij kwamen de klinkers  é,  è  en  ü, de dik nasale  ê  en  ô  en de tweeklank  ey.
De  ó  werd vaak vervangen door de  u.
Qua medeklinkers ontstond er wat verarming.
De  hh  werd vervangen door de  w. De  th  en de  ty  beide door de  č.
Heel grappig vind ik de vervanging van de combinatie  fhi  door  fyi, die bijna als één fluitende klank klonk.
Ondanks de overdreven nasaliteit, naderde van de drie dialecten, het Fyiti het Andromedo-Galactisch het dichtst.

Fyiti
Čêmnis
čiča
Čirnêm
Čünti Splônteya
Fyiti Kriteya
hêm
Môntrêm
na ftirni
neftirni
Stéti Khêntürya
Šulêm
wusnyi krapônka

Širi
Thamnis
tyitya
Thírnam
Thunti Splantaya
Fhiti Kritaya
hám
Mántram
na ftirni
naftirni
Stati Khanturya
Šolám
hhusnyi krapanka

Betekenis
planeet: De Onherbergzame
krekel
persoon: De Edele
De Beige Meren
De Blauwe Bergen
liefdevolle geborgenheid
persoon: De Zanger(es)
ik ben sterfelijk
onsterfelijk
Het Bronsgroene Veld
planeet: De Zonnige Liefdevolle
windkrachtmolen
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
Hluthi-dialect
Na lang aandringen van de Andromedanen, verhuisden als laatste de beide donkere rassen uit de Koningsvallei.
Hun dialect bleef wonderbaarlijk genoeg veel op de moedertaal lijken. Opvallendst is het snellere spreektempo.
Ongeveer even snel als van het Nederlands. Deze versnelling gold overigens niet voor de persoonsnamen.
Als klinker werd de licht nasale  â  toegevoegd, die klinkt tussen de heldere  á  en de  u van het Franse brun in.
De eind-m van alle persoonsnamen werd vervangen door een eind-n. De  ó  werd soms vervangen door de  u.
In veel woorden werd een extra  h,  w  of  y  toegevoegd, of eigenlijk, na te zijn vervallen, opnieuw ingevoerd.
Zo werden er ook ditmaal vele homoniemen gladgestreken. Dit was overigens overbodig, gezien de telepathie.
Verder leek ook het Hluthi, evenals het Fyiti, meer dan haar moedertaal op het Andromedo-Galactisch.
Het Hluthi verdween geheel, toen haar volk, na de aanslag op de kroonprins, naar de Koningsvallei terugkeerde.

Hluthi
Awruryon
Aymânthis
hân
Hluthi Phasta
Khárwlân
Solân
Sólân
Šolân
Šólân

Širi
Aruryon
Amantis
hám
Hluti Phasta
Khárlam
Šolám
id
id
id

Betekenis
planeet: De IJzergrijze
planeet: De Zilvergroene
liefdevolle geborgenheid
De Violette Vallei
persoon: De Helderziende
planeet: De Zonnige Liefdevolle
id
id
id
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
Laat-Šolamees
Na de genoemde aanslag ging het volk van de voormalige paradijsplaneet vooral haar technologie ontwikkelen.
Er ontstond intensief contact per radio (en per fax) met de bevriende buurplaneet Aurorion. Het meeste van hun
beider talen is onderling om te zetten door variatie van de helderheid van de klinkers en door het wisselen tussen
stemloosheid en stemhebbendheid van de medeklinkers. De grammatica van beide talen was zeker vergelijkbaar.
Alle niet-galactische woorden in het Auroriaans, betroffen zaken, die nooit op hun partnerplaneet hadden bestaan.
Moeiteloos en speels ontstond tussen beide volkeren een soort tussentaal, die diep in beide culturen doordrong.
De warmtevolle troost vanuit deze interactie oversteeg verreweg de getraumatiseerdheid van het Solarisstelsel.
Aurorianen introduceerden opnieuw de stemloze  t, bekend uit hun periode met oerhunanoïden en reptiloïden.
De Šolamezen waren, evanals hun Auroriaanse ruimtebroeders, uitstekende observators en imitators
Moeiteloos introduceerden zij de stemhebbende medeklinkers van hun buren en gooiden zij enkele klemtonen om.
Die tijdelijke tussentaal klonk ietwat zoals bij ons het Maleis. Met doffe klinkers en stemhebbende medeklinkers.
Gedurende een korte periode – ongeveer tachtig jaar – werd het zo toch weer een beetje leuk in Solaris Binnen.
Na de uitroeiing van hun buurplaneet, keerden de Aurorianen, uit wederzijds respect, terug naar hun eigen cultuur.

Laat-Šolamees
Amantë
Ahurim
bambu
Damnë
Funja
jìrf / jìrïf
Kàrla
Màntra
Stati Kandura
Witi Kriteya
Zolàm
Zòlam Bàjo

Širi
Amantis
Aruryon
phampu
Thamnis
Fúntyam
htirif
Khárlam
Mántram
Stati Khanturya
Fhiti Kritaya
Šolám
Šolami Patyon

Betekenis
planeet: De Zilvergroene
planeet: De IJzergrijze
bamboe, riet
planeet: De Onherbergzame
persoon: De Smeltende
een vogelsoort
persoon: De Helderziende
persoon: De Zanger(es)
Het Bronsgroene Veld
De Blauwe Bergen
de voormalige paradijsplaneet
de hoofdstad van de voormalige paradijsplaneet
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
Šolamees gedicht – Chaos is verborgen orde
wlás * wlatni * nawlás **
kharayat šantayat mnašantir khatúm wlatúm **
šántirit * mnašantaya ** nahyóm ***
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
Gedicht – Klemtonen
zwaar, zwaar-licht, licht-zwaar
licht-zwaar-licht, licht-zwaar-licht, licht-zwaar-licht, licht-zwaar, licht-zwaar
zwaar-licht-licht, licht-licht-zwaar-licht, licht-zwaar

Gedicht – Lengtes
lang, kort-lang, kort-lang
kort-lang-kort, kort-lang-kort, kort-midden-lang, lang-middel, middel-middel
lang-kort-kort, kort-kort-lang-lang, lang-lang

Gedicht – Toonhoogtes
laag, hoog-dippend, hoog-laag
hoog-laag-laag, hoog-laag-laag, laag-hoog-dippend, hoog-laag, laag-laag
dalend-laag-laag, laag-laag-hoog-hoog, toppend-laag
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website
Gedicht – Nederlandse vertaling – met behoud van alle gevoelswaarden
Chaos is een verborgen ordening.
Chaos is een speelse ordening.
Als wij staan op een hoge uitkijktoren, met een weids uitzicht.
Of stevig doorstappen, op een overzichtelijke, brede, kaarsrechte weg.
Dan lopen wij met ons allen de kans.
Om van ons grote doel te worden afgeleid.
Of om in onze gedachten af te dwalen.
Naar het schijnbaar bekende, maar ongrijpbare verleden, dat reeds lang geleden is gestorven.
Of naar de onzichtbare, verre toekomst, die nog moet worden geboren.
Terwijl, als wij ogenschijnlijk doelloos rondslenteren.
Op een onoverzichtelijk, smal, kronkelig pad.
Wij meestal het vlotst onze weg vinden.
Naar het oneindige en eeuwige Hier en Nu.
Dat voor ons altijd binnen handbereik ligt.
▲ Index Pagina

Buitenaards

 ◄ Index Website